|
Zelfzorg bij brandend maagzuur en maagpijn |
|
Wat zijn brandend maagzuur en maagpijn?
Maagklachten kunnen onderverdeeld worden in drie groepen:
- brandend maagzuur
- maagpijn
- misselijkheid en een opgeblazen gevoel.
Brandend maagzuur
Brandend maagzuur is een brandend gevoel achter het borstbeen en soms ook in de
keel. U voelt het als er zure maaginhoud naar boven komt in de slokdarm. Soms
proeft u het ook. Vaak nemen de klachten toe als u ligt.
De maag zelf wordt tegen het zuur beschermd door een speciaal laagje, maar de
slokdarm niet. Daardoor kan de slokdarm op den duur beschadigen als er vaak
maagzuur naar boven komt. U merkt zo'n beschadiging aan pijn bij het slikken.
De overgang van de slokdarm naar de maag is een sluitspier die werkt als een
klepje. Normaal gesproken is er sprake van eenrichtingsverkeer. Voedsel dat de
sluitspier gepasseerd is, kan niet meer terug. De maaginhoud kan naar boven
komen als de sluitspier niet goed werkt of als de druk in de buik te hoog is.
Bijvoorbeeld bij overgewicht, zwangerschap, plotseling bukken of gaan liggen,
het dragen van knellende kleding of na een zware maaltijd. Door roken, het
gebruik van koffie, chocola of alcohol kan de werking van de sluitspier
verslechteren, en ook door sommige medicijnen. Ook bij een breuk in het
middenrif, waarbij een deel van de maag boven het middenrif uitkomt, kan de
sluitspier zijn werk niet goed doen.
Het inslikken van veel lucht (bijvoorbeeld door te snel eten of door het drinken
van koolzuurhoudende frisdrank) kan opboeren veroorzaken.
Maagpijn
Maagpijn is een drukkende, zeurderige of hevig stekende pijn in de bovenbuik.
Meestal wordt de pijn minder als u iets eet of als u een geneesmiddel gebruikt
dat het maagzuur neutraliseert. Maagpijn is vaak het gevolg van een ontsteking
van het slijmvlies van de maag of de twaalfvingerige darm. Als er zure
maaginhoud met de ontsteking in contact komt, geeft dit pijn. Als de ontsteking
niet behandeld wordt, kan er uiteindelijk een zweer in de maag of de
twaalfvingerige darm ontstaan.
Misselijkheid en een opgeblazen gevoel
Heeft u last van brandend maagzuur of maagpijn, dan is de kans groot dat u ook
last heeft van misselijkheid of een vol gevoel. Maar misselijkheid en een vol,
opgeblazen gevoel kunt u ook hebben zonder maagpijn of brandend maagzuur;
bijvoorbeeld als uw maag te langzaam werkt en te lang bezig is met het verteren
van het voedsel.
Ook door te veel eten of drinken, te vet eten, te snel eten of een virusinfectie
kan misselijkheid of een vol gevoel ontstaan. Soms is misselijkheid een
bijwerking van een medicijn.
Wat kunt u zelf doen?
Om iets aan uw maagklachten te doen, is het belangrijk dat u de mogelijke
oorzaak kent en dan uw leef- en eetgewoonten aanpast. Met de volgende adviezen
kunt u maagklachten voorkomen of bestrijden.
Brandend maagzuur
Het is belangrijk de druk in de buik te verminderen.
- Draag geen knellende kleding.
- Buk niet, maar ga door de knieën als u iets wilt oppakken.
- Raadpleeg een diëtist als u last heeft van overgewicht.
- Vermijd het tillen van zware dingen.
- Eet wat vaker kleine porties in plaats van twee of drie
grote maaltijden per dag.
- Eet minder vet.
- Vermijd alcohol, scherp gekruid eten, koolzuurhoudende
dranken, sinaasappels, koffie, cola, chocola en pepermunt.
- Stop met roken want door roken werkt de sluitspier tussen
slokdarm en maag minder goed.
- Als u vooral 's nachts klachten heeft, dan is het een goed
idee om het hoofdeinde van het bed te verhogen. Zet er klossen onder of leg
een kussen onder het matras. Neem de laatste maaltijd zo'n drie uur voor u
gaat slapen. Uw maag is dan leeg als u gaat liggen.
- Als u klachten krijgt kort na het starten met een bepaald
medicijn, dan is de kans groot dat het medicijn de klachten veroorzaakt.
Kijk in de bijsluiter of dit het geval kan zijn. Heeft u er veel last van,
overleg dan met uw arts of apotheker.
Maagpijn
- Vermijd irriterende stoffen als alcohol, sinaasappels,
koffie, cola, of koolzuurhoudende dranken.
- Stop met roken, want door roken herstelt het slijmvlies van
de maag zich minder snel.
- Het drinken van warme melk kan de klachten soms verminderen.
Misselijkheid en een opgeblazen gevoel
- Drink geen koolzuurhoudende frisdrank.
- Eet rustig.
- Eet niet te vet.
- Eet niet te veel.
- Als medicijnen de misselijkheid veroorzaken, kijk dan in de
bijsluiter of vraag aan de apotheek of u ze kunt innemen met wat voedsel.
Wat kan uw apotheker voor u doen?
Brandend maagzuur en maagpijn
Er zijn verschillende zelfzorgmiddelen tegen brandend maagzuur en maagpijn.
Gebruik deze middelen niet langer dan twee weken achter elkaar. Komen uw
klachten daarna terug, ga dan naar uw huisarts.
Af en toe last
U kunt een middel gebruiken dat maagzuur bindt en waarin algeldraat en een
magnesiumzout zitten. Zo'n middel neutraliseert het maagzuur snel, vooral als u
het als drank gebruikt. Deze middelen mag u ook gebruiken tijdens zwangerschap
en bij borstvoeding. Ze werken enkele uren. U mag ze meermalen per dag gebruiken.
De hele dag of vooral 's nachts last
U kunt het best ranitidine of famotidine gebruiken. Deze middelen verminderen de
productie van maagzuur. Gebruik zelfzorgmiddelen tegen maagzuur niet langer dan
twee weken achter elkaar. Komen uw klachten daarna terug, ga dan naar uw
huisarts; die kan beoordelen of er misschien iets ernstigers aan de hand is.
Misselijkheid en een opgeblazen gevoel
Misselijkheid en een opgeblazen gevoel zijn vaak niet ernstig en gaan vanzelf
over. Heeft u er veel last van, dan kunt u domperidon gebruiken. Dit middel
bevordert de maag- en darmbewegingen, zodat de doorstroming beter wordt.
In welke gevallen kunt u beter naar de huisarts gaan?
- Als kinderen over maagpijn (pijn in de bovenbuik) klagen.
- Als uw klachten erger worden.
- Als de pijn uitstraalt naar uw armen, kaken of rug.
- Als u na het slikken pijn voelt in de slokdarm of als u het
gevoel heeft dat het voedsel niet goed zakt.
- Wanneer u bloed braakt of een zwarte ontlasting hebt,
wanneer u onverklaarbaar vermagert, minder eetlust heeft en moe bent.
- Als u minder dan een jaar geleden behandeld bent voor een
zweer aan uw maag of twaalfvingerige darm.
- Bij braken in combinatie met afvallen of ernstige
vermoeidheid.
- Als u ouder bent dan 45 jaar en voor het eerst klachten
hebt.
- Bij een drukkende, zeurderige pijn in de buik tijdens de
zwangerschap.
- Als u heel veel last heeft of ongerust bent over de pijn.
- Als u uw eet- en leefgewoonten heeft aangepast en al twee
weken een middel tegen maagklachten, terwijl de klachten in die periode niet
zijn verminderd.