|
Zelfzorg bij diarree |
|
Wat is diarree?
Diarree is een verstoring van het normale ontlastingspatroon. We onderscheiden:
- Acute diarree
Acute diarree wordt meestal veroorzaakt door een infectie. U heeft waterige
ontlasting, moet veelvuldig naar het toilet, krijgt last van winderigheid en
buikkramp en u voelt zich slap. Meestal gaan deze klachten binnen een paar
dagen vanzelf over.
- Chronische diarree
Chronische diarree is diarree die langer dan twee weken duurt. U heeft meer
en dunnere ontlasting dan normaal. Verder kunt u last hebben van gebrek aan
eetlust, moeheid en gewichtsverlies. Chronische diarree kan een teken zijn
dat u een ziekte onder de leden heeft.
Wat kunt u zelf doen?
- Acute diarree gaat meestal vanzelf weer over, binnen drie
tot vijf dagen. Belangrijk is dat u extra let op hygiëne - dit om te
voorkomen dat u anderen besmet. Was daarom goed uw handen na elk
toiletbezoek of wanneer u een luier heeft verschoond.
- Bij diarree verliest u veel vocht. Om uitdroging te
voorkomen is veel drinken noodzakelijk. Water, thee, vruchtensap (geen grote
hoeveelheden appelsap), heldere soep, rijstewater of een ijslollie.
Volwassenen moeten per dag minstens 1,5 liter drinken. Drinkt u niet te veel
achter elkaar, maar één kopje vocht per keer (dit is 100-150 milliliter).
Voor kinderen geldt dat ze minstens 1 liter per dag moeten drinken.
- In principe kunt u bij diarree alles eten waar u trek in
heeft en wat u kunt verdragen. U hoeft dus geen speciaal dieet te volgen.
Zelfs bij waterdunne diarree kan uw lichaam nog de helft van de calorieën
opnemen. Als u last heeft van buikkramp, kunt u het beste kleine porties
eten.
- De anticonceptiepil kan minder betrouwbaar worden als u
ernstige waterdunne diarree heeft. Vraag uw apotheker om advies.
Reizigersdiarree
- Aan de kleur of smaak kunt u meestal niet merken of
drinkwater besmet is. Informeer hiernaar bij mensen die de plaatselijke
situatie kennen.
- Als u twijfelt aan de kwaliteit van het drinkwater kunt u
beter mineraalwater drinken. Verpakt vruchtensap, vers gekookt en weer
afgekoeld water of thee zijn goede alternatieven.
- Een aantal etenswaren kunt u beter laten staan:
- schepijs uit een karretje langs de weg;
- ongekookt, rauw voedsel (zoals schelpdieren);
- ongeschild, rauw fruit;
- salades;
- rauw of onvoldoende doorgebakken vlees;
- Was de vaat af in heet sop en gebruik elke dag een schone
droogdoek.
- Bewaar restjes alleen in de koelkast.
- Was uw handen veel en goed met zeep.
- Neem loperamide en poeder voor orale rehydratievloeistof
mee op reis. Los het poeder voor orale rehydratievloeistof op in
mineraalwater zonder koolzuur.
- Raadpleeg een arts ter plekke als de diarree langer dan
drie dagen duurt of als u er erg veel last van heeft.
Wat kan uw apotheker voor u doen?
De apotheek heeft de volgende middelen voor diarree:
- Orale rehydratievloeistof (ORS)
Het grootste probleem bij diarree is uitdroging. Hiertegen helpt ORS door
het tekort aan zouten in het lichaam weer aan te vullen. Het zout houdt
namelijk vocht vast. Het poeder kunt u in Nederland gewoon aanmaken met
kraanwater. In het buitenland kunt u het beste mineraalwater gebruiken.
- Loperamide
Loperamide kunt u gebruiken als u de diarree snel wilt stoppen, bijvoorbeeld
omdat u op reis moet. Loperamide stopt de diarree binnen enkele uren. Het
neemt niet de oorzaak van de diarree weg. Loperamide is geschikt voor
volwassenen en kinderen vanaf acht jaar. Het mag niet worden gebruikt als er
bloed in de ontlasting zit of bij koorts. Gebruikt u loperamide alleen
zolang u waterdunne diarree heeft, anders loopt u kans op een ernstige
verstopping. U mag loperamide nooit langer dan twee dagen achtereen
gebruiken.
In welke gevallen kunt u beter naar de huisarts gaan?
In een aantal gevallen kunt u het best meteen naar uw huisarts gaan:
- Bij diarree die langer dan twee weken aanhoudt.
- Als de diarree samengaat met ernstig braken en koorts (meer
dan 38 °C).
- Bij veelvuldige waterdunne diarree:
- Bij kinderen onder de twee jaar binnen één dag.
- Bij ouderen boven de zeventig jaar na één dag.
- Bij kinderen vanaf twee jaar en volwassen tot zeventig
jaar na drie dagen.
- Als u vermoedt dat de diarree wordt veroorzaakt door een
geneesmiddel (bijvoorbeeld een antibioticum).
- Wanneer er bloed of slijm in uw ontlasting zit.
- Bij diarree met aanhoudend braken, terwijl de patiënt
bijna niets drinkt.
- Als u al enkele weken afwisselend last heeft van diarree en
verstopping.
- Als er vaak een bruine veeg in broek of luier zit of een
kleine hoeveelheid dunne waterige ontlasting.
- Als u een geneesmiddel voor epilepsie, lithium of digoxine
(een hartmiddel) slikt.
- Mensen die veel kans lopen om anderen te besmetten, kunnen
ook het beste direct naar de huisarts gaan. Denk bijvoorbeeld aan mensen die
werken in de horeca of in de verpleging.