• Vlak voor de menstruatie: sneller geïrriteerd zijn, moeheid, pijnlijke borsten, een opgeblazen gevoel, gewichtstoename.
• Tijdens de menstruatie: buikkramp, hoofdpijn en soms misselijkheid en braken.

Bij meer dan de helft van de vrouwen is de menstruatie pijnlijk. Eén op de tien vrouwen blijft aan het begin van de menstruatie zelfs één of twee dagen thuis door de ernstige klachten:

• Bij meisjes tussen de veertien en achttien is de buikpijn het hevigst.
• Als een vrouw de pil gebruikt worden de klachten minder en ook na de geboorte van het eerste kind.
• Sommige vrouwen krijgen pas klachten na het 25ste jaar. Hier kunnen verschillende oorzaken voor zijn, zoals een ontsteking of een vleesboom. Deze vrouwen kunnen last hebben van buikkrampen maar de buikpijn kan ook zeurend zijn. Ze kunnen ook pijn in de onderbuik hebben als ze niet ongesteld zijn. Soms begint de pijn in de week voorafgaand aan de menstruatie en wordt de pijn erger als de menstruatie begint. De buikpijn kan ook optreden tijdens het vrijen.
• Een spiraaltje kan de menstruatiepijn verergeren en het bloedverlies vergroten.

Andere klachten die samenhangen met de menstruatiecyclus zijn:

• Middenpijn. De eisprong rond de veertiende dag van de cyclus kan een pijnlijk gevoel in de onderbuik geven. Dit duurt meestal enkele minuten tot uren.
• Overmatig en onregelmatig bloedverlies. De oorzaak kan een onderliggende ziekte zijn of een spiraaltje, maar het is ook vaak een teken van de naderende menopauze.
• Uitblijven van de menstruatie. Dit kan wijzen op zwangerschap. De oorzaken kunnen ook zijn: stress, te snel afvallen, te veel lichaamsbeweging, een hormonale stoornis, te veel drop eten of overgewicht.
• Premenstrueel syndroom. Vrouwen die hier last van hebben, hebben vooral klachten in de periode voorafgaande aan de menstruatie. Ze hebben psychische klachten (zijn emotioneel, snel geïrriteerd of depressief), hebben pijnlijke borsten, een opgeblazen gevoel, worden zwaarder door vochtophoping of krijgen huidproblemen. Als de menstruatie eenmaal goed op gang komt, verdwijnen de klachten meestal snel.

Wat kunt u zelf doen?
Om buikkramp bij de menstruatie te verlichten kunt u:

• rustig aan doen en zorgen voor ontspanning;
• een warme kruik op uw buik of onderrug leggen;
• een warm bad nemen.

• Een ontspanningsoefening doen. Ga op handen en knieën zitten en maak uw rug langzaam afwisselend hol en bol.
• De onderrug (laten) masseren.

• Verlaag de hoeveelheid zout in de voeding. Daarmee gaat u het vasthouden van vocht tegen.
• Zorg voor voldoende lichaamsbeweging.
• Probeer stress te vermijden en leer technieken om met stress om te gaan.

Wat kan uw apotheker voor u doen?
Als u veel last heeft van menstruatiepijn en bovenstaande oplossingen onvoldoende helpen, dan kunt u een pijnstiller nemen.
Bij de meeste vrouwen worden de buikkrampen minder als ze een middel met ibuprofen of naproxen gebruiken. Sommige vrouwen hebben baat bij een middel met carbasalaatcalcium of acetylsalicylzuur. Als u snel last heeft van uw maag, kunt u een middel met paracetamol gebruiken. Dit werkt vooral goed bij lichte menstruatiepijn. Voor premenstrueel syndroom (klachten vóór de menstruatie) zijn diverse middelen zonder recept te koop, zoals bijvoorbeeld pyridoxine en teunisbloemolie (bij pijnlijke borsten). Van geen van deze middelen is bewezen dat ze werkzaam zijn.

In welke gevallen kunt u beter naar de huisarts gaan?
Neem in de volgende gevallen contact op met de huisarts:

• Als de klachten rond uw menstruatie anders zijn dan u gewend bent.
• Bij tussentijds bloedverlies en bij hevige pijn rond de eisprong (veertien dagen na de eerste dag van de menstruatie).
• Bij hevig, langdurig of onregelmatig bloedverlies.
• Bij een menstruatie die na het 25ste jaar pijnlijk wordt.
• Bij een zeurende pijn die al aanwezig is voor het begin van de menstruatie en die tijdens de menstruatie erger wordt.
• Als u, naast een van de bovenstaande klachten, koorts hebt.
• Als u plotseling hevige buikpijn hebt.
• Als de pijn elke maand erger wordt.
• Als de pijn anders aanvoelt dan gewoonlijk.
• Als de menstruatie langer dan twee maanden uitblijft.
• Als u vermoedt dat uw klachten het gevolg zijn van premenstrueel syndroom.