Verkoudheid en griep worden veroorzaakt door virussen. U kunt besmet raken als u speekseldruppeltjes met het griep- of verkoudheidsvirus inademt. De besmette speekseldruppeltjes komen in de lucht terecht wanneer iemand die griep heeft of verkouden is, hoest of niest.
Natuurlijk kunt u ook worden besmet wanneer u iemand een hand geeft die net zijn neus heeft gesnoten of in zijn hand heeft gehoest.
Een eenvoudige neusverkoudheid gaat gewoonlijk binnen een week over. Bepaalde verschijnselen, zoals hoest, kunnen langer aanhouden. Zeker als u rookt.
De verschijnselen van griep verdwijnen vaak binnen drie tot vijf dagen. Na een echte griep kunt u zich nog een dag of tien slap of lusteloos voelen.

Wat kunt u zelf doen?

Griep
Griep kan voor mensen uit zogenaamde risicogroepen ernstige gevolgen hebben, zoals bijvoorbeeld het ontstaan van longontsteking. Daarbij gaat het om mensen die lijden aan longaandoeningen, hart- en vaatziekten of diabetes, oudere mensen en mensen met een verminderde weerstand. Voor deze mensen is het verstandig om in de eerste helft van november een griepprik te halen. De prik moet ieder jaar worden herhaald, omdat de soorten influenzavirus van jaar tot jaar verschillen.

Hoest
Er zijn verschillende soorten hoest. Hoestklachten kunt u zelf verlichten door een lepel honing in de mond te laten smelten.

Keelpijn
Bij keelpijn heeft u meestal last van een rauw en rasperig gevoel in de keel. Om deze klachten te verminderen moet de keel worden bevochtigd. Dit kunt u op verschillende manieren doen:

• Circa vier keer per dag gorgelen met een fysiologische zoutoplossing. Die kunt u zelf maken door één afgestreken theelepel zout op te lossen in een bierglas (250 ml) water. Per keer gebruikt u 20 tot 30 ml zoutoplossing.
• Zuigen op een snoepje of dropje (bij voorkeur suikervrij). Zuig niet te hard want dat kan de keelpijn verergeren.
• Iets kouds drinken of op een waterijsje zuigen.

Verstopte neus
De ademhaling door uw neus kunt u verbeteren door te stomen boven een kom heet water met een doek over uw hoofd. Er bestaan ook speciale stoombadjes met neus/mondstuk. Aan het water kunt u kamille toevoegen of stoomdruppels. Stomen is niet geschikt voor kinderen vanwege het gevaar voor verbranding.

Wat kan uw apotheker voor u doen?
Verkoudheid en griep gaan in de meeste gevallen vanzelf weer over. Wanneer u last heeft van hoest, keelpijn, hoofdpijn of een verstopte neus, dan heeft uw apotheek een aantal tips om de klachten te verminderen.

Koorts en pijn
Koorts is een temperatuur van meer dan 38° C (rectaal gemeten). Het is één van de manieren waarop uw lichaam reageert op een infectie. Daarom is het niet altijd nodig om koorts te onderdrukken. Over het algemeen verdragen kinderen koorts beter dan volwassenen. Als een kind met koorts normaal reageert, normaal blijft drinken en wil spelen, hoeft u zich geen zorgen te maken. Het is dan niet nodig om het kind iets tegen de koorts te geven.
Bij hoge koorts, spierpijn en hoofdpijn kunt u het middel paracetamol gebruiken. Dat wordt over het algemeen goed verdragen, ook door mensen met maagklachten. Paracetamol levert bij gelijktijdig gebruik met andere medicijnen - zoals bloedverdunners - geen problemen op en kan incidenteel worden gebruikt tijdens zwangerschap en borstvoeding. Paracetamol is geschikt voor kinderen vanaf drie maanden. Uw apotheker kan u adviseren over de juiste dosering. Als vuistregel geldt dat volwassenen per keer één of twee tabletten van 500 milligram mogen ge-bruiken. Meestal zijn twee tot drie tabletten per dag voldoende. Gebruik in elk geval nooit meer dan zes tabletten per dag.
Mogelijk heeft u last van hoofdpijn doordat u een verstopte neus heeft. In dat geval kunt u het beste neusdruppels met xylometazoline gebruiken. Deze druppels zorgen ervoor dat de slijmvliezen slinken. Daardoor kunt u weer gemakkelijk door uw neus ademhalen, zodat de hoofdpijn kan verdwijnen.

Hoest
Er zijn verschillende soorten hoest. Hoestklachten kunt u verlichten door:

• een verzachtende hoestdrank;
• een middel te gebruiken dat de hoestprikkel dempt, zoals noscapine.

• Neusdruppels of neusspray met xylometazoline, oxymetazoline of tramazoline
  Hierdoor slinken de slijmvliezen in uw neus, zodat u weer goed door uw neus kunt ademen. De werking van de neusdruppels of neusspray begint binnen enkele minuten en houdt vijf tot acht uur aan. Voor een goed resultaat kunt u de druppels of spray het beste op deze manier gebruiken:
  1. Doe eerst één druppel of verstuiving in elk neusgat.
  2. Snuit na drie tot vijf minuten de neus.
  3. Zo nodig kunt u nog één druppel of verstuiving in elk neusgat doen.
     Gebruik deze middelen nooit langer dan vijf dagen achter elkaar. Bij langdurig gebruik loopt u namelijk het risico dat uw neus juist door de bijwerking van deze medicijnen verstopt raakt.
• Neusdruppels of neusspray met fysiologisch zout
  Deze oplossing verdunt het taaie slijm in de neus, waardoor het makkelijker vrijkomt en u beter door uw neus kunt ademen. Deze neusdruppels en neusspray zijn zowel geschikt voor volwassenen als voor kinderen. U kunt de neusdruppels langere tijd gebruiken.

Oorpijn (bij kinderen)
Verkoudheid kan samengaan met oorpijn, vooral bij kinderen. Wanneer uw kind ziek is en huilt als het gaat liggen, dan is oorpijn vrijwel zeker de oorzaak. In dat geval kunt u uw kind neusdruppels of neusspray met xylometazoline voor kinderen geven. Dit vermindert de druk op de oren, waardoor de pijn afneemt. Tegen de pijn kunt u ook een paracetamol-kindertablet of een paracetamol-kinderzetpil geven. Let goed op de juiste dosering. Uw apotheker kan u hierbij adviseren.

In welke gevallen kunt u beter naar de huisarts gaan?

Bij kinderen

• Bij kinderen die een zieke of lusteloze indruk maken.
• Bij baby's jonger dan drie maanden die langer dan een dag 38 °C koorts of meer hebben.
• Bij kinderen jonger dan zes maanden die hoesten.
• Bij kinderen met 40 °C koorts of meer.
• Bij plotseling optredende koorts (hoger dan 38 °C) na een verblijf in de tropen. De koorts kan namelijk worden veroorzaakt door malaria. Een malaria-aanval kan tot zelfs een jaar na terugkeer uit de tropen optreden.

Bij volwassenen

• Bij oude mensen die een zieke indruk maken.
• Als de volgende pijnklachten langer dan vijf dagen aanhouden: pijn in de bovenkaak of kiespijn, pijn tijdens het kauwen of pijn die verergert bij het voorover bukken.
• Bij mensen met koorts (een temperatuur van 38° C en hoger) die langer dan vijf dagen aanhoudt.
• Bij mensen met een temperatuur tussen de 37 en 38° C die enkele weken aanhoudt.
• Bij plotseling optredende koorts (hoger dan 38° C) na een verblijf in de tropen.

Bij griep kunt u bovendien in de volgende gevallen ook beter contact opnemen met uw huisarts:

• Bij ernstige hart- en longaandoeningen.
• Bij koorts in combinatie met het ophoesten van slijm, als de koorts niet verbetert en langer dan drie dagen aanhoudt.
• Bij ijlen.
• Als de koorts is afgenomen, enkele dagen is weggeweest en vervolgens toch weer terugkomt.