|
Zelfzorg bij verstopping |
|
Wat is verstopping?
Als de ontlasting minder vaak komt dan u gewend bent, heeft u verstopping. Bij
verstopping is de ontlasting hard en droog en kost het moeite of pijn om de
ontlasting kwijt te raken. Verstopping wordt ook wel obstipatie, een moeilijke
stoelgang of hardlijvigheid genoemd. Het kan verschillende oorzaken hebben.
- Te weinig vezelrijk eten.
- Te weinig drinken
- Te weinig lichaamsbeweging.
- Te lang de ontlasting ophouden. Uw darmen gaan de aandrang
negeren en worden daardoor 'lui'. De ontlasting droogt dan in en wordt hard.
Als u vervolgens gaat persen om de harde ontlasting kwijt te raken, kan dat
juist aambeien of een scheurtje in de anus veroorzaken.
- Spanningen.
- Ander voedsel of een vreemd toilet.
- Hormonale veranderingen bij zwangere vrouwen. Bovendien
komen de darmen tijdens de zwangerschap een beetje in de verdrukking te
zitten. Eén op de drie zwangere vrouwen heeft last van verstopping.
- Geneesmiddelen met als bijwerking verstopping. Meestal gaat
het dan om middelen die ijzer bevatten, middelen met morfineachtige stoffen
en om sommige middelen tegen depressie of psychose.
- Een bepaalde ziekte, zoals een darmontsteking, het
prikkelbaardarmsyndroom (IBS), diabetes of een kwaadaardige aandoening, kan
verstopping veroorzaken.
Wat kunt u zelf doen?
Tegen verstopping kunt u zelf de volgende maatregelen nemen:
- Vezelrijke voeding eten. Bijvoorbeeld: volkorenbrood en
zilvervliesrijst. Helpt dit onvoldoende, dan kunt u ook zemelen toevoegen
aan de voeding, bijvoorbeeld in yoghurt.
- Veel verse groenten, peulvruchten (bonen, erwten, linzen)
en fruit eten. De vezels in deze producten zorgen voor een betere
darmwerking en een zachtere ontlasting.
- Sla het ontbijt niet over; met het ontbijt brengt u de
darmen op gang.
- Drink regelmatig een glas water (6 tot 8 glazen per dag).
- Neem voldoende lichaamsbeweging (wandelen en fietsen).
- Houd de ontlasting niet op als u nodig moet. Als u aandrang
voelt, neem dan rustig de tijd om naar het toilet te gaan. Maar blijf niet
te lang zitten wanneer er niets komt. Dit verslapt namelijk de
bekkenbodemspier en hierdoor kunnen aambeien ontstaan.
- Bij kinderen die last hebben van verstopping, gelden
dezelfde adviezen: vezelrijke voeding, veel drinken en meer bewegen (buiten
spelen). Ga bij kinderen met verstopping nooit zelf dokteren met
laxeermiddelen.
Wat kan uw apotheker voor u doen?
Als u uw voeding aanpast, meer drinkt en meer beweegt, zal waarschijnlijk de
verstopping na een paar dagen tot weken over zijn. Heeft u al enkele dagen geen
ontlasting gehad en heeft u een opgeblazen gevoel of is de stoelgang pijnlijk,
dan heeft uw apotheek verschillende middelen tegen verstopping.
- Bij een tijdelijke verstopping
- Lactulose of lactitol. Een middel met lactulose of
lactitol houdt vocht vast in de darmen waardoor het volume van de
ontlasting groter wordt. Dat stimuleert de darm om harder te gaan werken.
Ook wordt de ontlasting zachter. Een middel met lactitol of lactulose
werkt niet meteen. Pas na een paar dagen merkt u resultaat. U mag deze
middelen ook gebruiken als u zwanger bent of borstvoeding geeft. Ook
ouderen met obstipatie raden we een middel met lactulose of lactitol aan.
- Bisacodyl. Deze stof prikkelt de darmwand. Daardoor
komt er meer vocht in de darm, waardoor de darm harder gaat werken.
Bisacodyl werkt binnen vijf tot tien uur. Omdat dit middel de darmwand
prikkelt, kan het soms darmkrampen veroorzaken. U mag een middel met
bisacodyl niet langer dan drie dagen achter elkaar gebruiken. Neemt u
het langer, dan kan de darm eraan wennen en 'lui' worden. Met als gevolg
dat u weer verstopping krijgt omdat de darm niet meer uit zichzelf werkt.
- Bij langdurige verstopping
Psylliumvezels, sterculiagom of gezuiverde zemelen. Deze middelen zwellen op
in de darm, wat voor meer ontlasting zorgt. Dat prikkelt de darm om harder
te gaan werken. Het is belangrijk om bij deze middelen veel te drinken: 1,5
tot 2 liter per dag. Anders kan het middel gaan klonteren in de darm en dit
kan verstopping of afsluiting van de darm veroorzaken.
Notabene: Heeft u verstopping gekregen, omdat de stoelgang
pijnlijk is, dan kunt u een geneesmiddel via de anus toedienen. Een zetpil met
bisacodyl werkt binnen een uur. Nog iets sneller werkt een klein klysma; dat is
als het ware een vloeibare zetpil. Informeer ernaar in uw apotheek.
In welke gevallen kunt u beter naar de huisarts gaan?
- Als uw klachten na twee weken niet zijn verbeterd.
- Als de verstopping voor uw gevoel lang aanhoudt en erger
wordt.
- Als u pijnlijke buikkrampen hebt, een opgeblazen gevoel
hebt, misselijk bent en moet overgeven.
- Als er bloed in de ontlasting zit.
- Als er, ondanks de verstopping, regelmatig een bruine veeg
in de broek of luier zit of als er dunne, waterige ontlasting komt.
- Als u vermoedt dat de verstopping wordt veroorzaakt door
medicijnen.
- Als u afwisselend verstopping en diarree hebt.
- Als u bij gebruik van een laxeermiddel niet binnen enkele
dagen effect merkt.
- Als u denkt dat u aambeien of een scheurtje in de anus hebt.