|
Zelfzorg bij wratten |
|
Wat zijn wratten?
Veel mensen hebben wel eens een wrat gehad. Ze verschijnen zomaar, vooral bij
kinderen. En meestal verdwijnen ze ook weer zomaar. Door goede hygiëne kunt u
de kans op besmetting beperken. En u kunt wratten bestrijden met een middel van
de apotheek en veel geduld.
Een wrat is een uitwas op de huid, die ontstaat door de
besmetting met een virus: het humaan papillomavirus (HPV). Verschillende typen
van dat virus zorgen voor verschillende soorten wratten.
Gewone wratten
- Rond, scherp begrensd, bloemkoolachtig uitgroeisel
- Grootte tussen één millimeter en één centimeter
- Op de handen, voetzolen, knieën of in het gezicht
- Soms alleen, soms in groepjes
- Komen veel voor bij kinderen tussen de tien en zestien jaar.
Besmetting
Als een kind wratten heeft, kunnen andere gezinsleden ook besmet raken. Dat
gebeurt door direct contact, maar bijvoorbeeld ook via een gezamenlijk gebruikte
handdoek, of via een deurkruk.
Het virus verspreidt zich door het hele lichaam. Wie besmet is, kan daardoor ook
wratten krijgen op andere plaatsen. Krabben, vocht en nagelbijten vergroten de
kans op besmetting.
Na de besmetting duurt het minstens een maand, maar soms wel twintig maanden
voordat er een wrat verschijnt.
Afweer
Vaak verdwijnen wratten vanzelf weer, doordat het lichaam afweerstoffen vormt
tegen het virus. Deze afweerstoffen bieden levenslang bescherming tegen
infecties met hetzelfde type virus.
Mensen met een gestoorde afweer tegen ziektekiemen krijgen sneller wratten en
komen er moeilijker vanaf. Dat zijn bijvoorbeeld
- mensen met aids
- mensen die na een transplantatie medicijnen krijgen om het
immuunsysteem te onderdrukken
- mensen die behandeld worden met een chemokuur tegen kanker.
Waterwratjes
- Witte, bolronde bultjes
- Parelmoerachtige glans
- In het midden zit een putje
- Bevat een witte brij, die je eruit kunt drukken
- Veel wratjes tegelijk
- Komen overal op het lichaam voor
- Komen vooral voor bij kinderen tot vijf jaar
Besmetting en afweer
Waterwratjes zijn zeer besmettelijk. De besmetting vindt plaats door direct
contact of bijvoorbeeld via een gezamenlijk gebruikte handdoek.
Na de besmetting duurt het tussen een week en zes maanden voordat de wratjes
verschijnen.
De infectie breidt zich uit als het kind zich krabt. De wratjes kunnen daarbij
ontstoken raken.
De wratjes verdwijnen meestal vanzelf na twee tot zes maanden, doordat het
lichaam afweerstoffen vormt tegen het virus.
Voetwratten
Er zijn twee soorten voetwratten:
- de doornwrat groeit in de diepte en is pijnlijk
- de mozaïekwrat breidt zich oppervlakkig uit
Vooral kinderen en jongeren hebben last van voetwratten.
Besmetting en afweer
De besmetting vindt vooral plaats in sportzalen, zwembaden en gemeenschappelijke
douches. Net als gewone wratten verdwijnen voetwratten vaak vanzelf als er
afweerstoffen zijn gevormd.
Genitale wratten
- Meestal kleiner dan één centimeter
- Rozerood tot bruin van kleur
- Bloemkoolachtig oppervlak
- Zitten op een steeltje
- Rond de anus en/of de geslachtsorganen
Besmetting
Genitale wratten worden overgedragen via seksueel contact. Net als de meeste
andere wratten kunnen ze na verloop van tijd vanzelf verdwijnen.
Ze kunnen hinderlijk zijn bij seksueel contact. Dat kan een reden zijn om ze
door een arts te laten verwijderen. U kunt deze wratten niet met een
zelfzorgmiddel behandelen.
Wat kunt u zelf doen?
U kunt proberen wratten bij uzelf en anderen te voorkomen door een aantal hygiënische
maatregelen te nemen.
Hygiënische maatregelen
- Probeer niet te krabben of te peuteren aan een wrat.
- Gebruik handdoeken niet gezamenlijk.
- Was de voeten elke dag, liefst met weinig of geen zeep.
Gebruik eventueel een wasemulsie of een pH-neutrale zeep.
- Droog de voeten zorgvuldig af, vooral tussen de tenen.
- Draag elke dag schone sokken, die het transpiratievocht
goed opnemen en de huid droog houden, bijvoorbeeld katoenen of wollen sokken.
- Draag goed passende en goed ventilerende schoenen, bij
voorkeur van leer.
- Wissel liefst dagelijks van schoenen, zodat de schoenen die
u niet draagt goed kunnen drogen.
- Draag in gemeenschappelijke doucheruimten en zwembaden
slippers.
- Draag in de sportzaal sportschoenen.
Wat kan uw apotheker voor u doen?
De meeste wratten verdwijnen vanzelf weer, maar toch willen veel mensen een
middel tegen wratten gebruiken. Bijvoorbeeld omdat de wrat op een hinderlijke
plaats zit, of omdat ze de wrat lelijk of vies vinden.
Zelfbehandeling met salicylzuur
De meeste wratten kunt u zelf behandelen met een vloeistof met salicylzuur. Die
verweekt het bovenste laagje van de huid en werkt ontstekingsremmend. Het kan
soms wel drie maanden duren voor de wrat kleiner wordt of verdwijnt.
Werkwijze
- Breng de vloeistof één keer per dag aan
- Bescherm de huid om de wrat heen, zodat het salicylzuur de
gezonde huid niet kan verweken
Bescherming
Maak met een perforator een gaatje in de hechtpleister. Als dat kleiner is dan
de wrat, kunt u het met een schaartje wat groter maken. Plak de pleister op de
huid, zodat de wrat door het gaatje steekt. In plaats van een hechtpleister kunt
u ook een likdoornpleister gebruiken.
U kunt ook de huid om de wrat heen insmeren met vaseline of zinkzalf. Als de
vloeistof na het opbrengen is gedroogd, kunt u de beschermlaag weghalen.
Overige behandelmogelijkheden
Als een wrat na drie maanden zelfbehandeling met salicylzuur nog niet weg is,
valt te overwegen hem door een arts te laten bevriezen met vloeibare stikstof.
Deze behandeling is pijnlijk, en vaak is er meer dan één behandeling nodig om
de hele wrat te verwijderen. Er ontstaat door het bevriezen een brandblaar die
binnen een week verdwijnt.
In welke gevallen kunt u beter naar de huisarts gaan?
Doorgaans hoeft u met een wrat niet naar de huisarts. Doe dat echter wel in de
volgende situaties.
- Als u wratten krijgt terwijl u een gestoorde afweer hebt,
bijvoorbeeld na een transplantatie, als u aids hebt, of als u behandeld
wordt tegen kanker.
- Als u last hebt van wratten aan de anus of de
geslachtsorganen. Genitale wratten kunt u niet met een zelfzorgmiddel
behandelen.
- Als een wrat bloedt, jeukt, of verandert van grootte of
kleur. Dat kan betekenen dat de wrat kwaadaardig is.
- Als drie maanden zelfbehandeling met salicylzuur niet heeft
geholpen.
- Als u de wrat als hinderlijk ervaart.